كثر الشك و الخلاف فكلّ يدعى الفوز بالصراط السوى فاعتصامى بلا إله سواه ثم حبّى لا حمد و علىّ فاز كلب بحب اصحاب كهفّ كيف اشقى بحبّ آل النبىّ « زمخشرى » پس از بازگشت از مكَّه مكرمه ، وارد جرجانيهء خوارزم شد . در آنجا در شب عرفه سال 538 هجرى درگذشت و وصيت كرد اين ابيات را بر لوح قبرش حك كنند : يا من يوى مدّ البعوض جناحها فى ظلمت الليل البهيم الاليل و يرى مناط عروقها فى نحرها و المخّ فى تلك العظام النّحل اغفر لعبد تاب عن فرطاته ما كان منه فى الزمان الاول « زمخشرى » منسوب به زمخشر ( بر وزن سفرجل ) مىباشد كه نام دهكده‌اى است در نواحى خوارزم . « تفسير قرآن » موسوم به « مفاتيح الغيب » و مشهور به « تفسير كبير » تأليف « امام محمد رازى فخر الدين بن ضياء الدين عمر » معروف به « خطيب رى » متوفى سال 606 هجرى ، چاپ دار الطباعه عامره . « فخر رازى » با نام و نشان فوق از علماى بنام اوائل قرن هفتم هجرى است . [ ريحانة الادب 3 / 192 ] مىنويسد : « فخر رازى » اصلا از مردم طبرستان بود و در رى متولد شده و به « فخر رازى » معروف شده است . « امام رازى » در فروع پيروى شافعى و در اصول تابع اشعرى بود و از فحول حكما و علماى شافعى به شمار مىرفته و در علوم ادبى و رياضى يكتاى زمان خود بوده است . دانش پژوهان از شهرهاى دور براى فراگيرى از معلومات او بسوى او گسيل مىشدند . در موقع سوارى هم قريب سيصد تن از فقها در ركاب او حركت مىكردند و مطالبى را از او فرا مىگرفتند . و گاهى بر اثر ژرفبينى كه داشت پاره‌اى از